| Układ krwionośny |
|
|
Układ naczyniowo - sercowy i jego niedomagania Układ naczyniowo-sercowy to sieć tętnic, żył, naczyń włosowatych i serca współpracujących ze sobą celem zaopatrzenia organizmu w krew, a tym samym w tlen i składniki żywieniowe, wszystkich komórek, tkanek, organów. Naczynia włosowate to gęsta sieć drobniutkich naczyń krwionośnych połączonych z tętnicami i z żyłami przechodzącymi obok każdej komórki lub pęcherzyka płucnego celem zaopatrzenia ich w tlen i składniki odżywcze oraz odebranie produktów przemiany i dwutlenku węgla, a więc odgrywają bardzo ważną rolę w przemianie materii. Serce przepompowuje w ciągu doby ok. 10tys. litrów krwi kurcząc się i rozkurczając. Czas trwania jednego cyklu (w spoczynku) trwa 0,9s, z czego na fazę skurczu przypada 0,4s, a na fazę rozkurzu 0,5s. System krążenia dużego to system naczyń tętniczych biorących swój początek w sercu. Z lewej komory wychodzi aorta rozpoczynając układ dużego krążenia. Zaraz na początku od aorty biegną naczynia wieńcowe odżywiające i zaopatrujące w tlen mięsień sercowy. Dalej aorta biegnie w dół zaopatrując w krew tętniczą wszystkie części organizmu i wszystkie jego narządy. Poprzez sieć naczyń włosowatych zaopatruje komórki w tlen, składniki odżywcze, witaminy i hormony, a odbiera od nich różne produkty przemiany materii oraz dwutlenek węgla. Odtleniona krew wraca żyłami do prawego przedsionka, a następnie prawej komory serca, gdzie rozpoczyna się obieg mały. System małego krążenia ( płucnego) rozpoczyna się w prawej komorze serca celem doprowadzenia poprzez tętnicę płucną odtlenionej krwi do płuc. Sieć naczyń włosowatych wychodzących z tętnicy płucnej oplata wszystkie pęcherzyki płucne. W obszarze płuc następuje wymiana gazowa (oddanie CO2 i pobranie O2), po czym krew wraca do lewego przedsionka, a następnie do lewej komory serca, aby rozpocząć kolejny cykl obiegowy. Czas jednego przepływu przez obieg mały i obieg duży wynosi 24 s. Jak widać z powyższego choroby tętnic, naczyń wieńcowych i żył, uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie organizmu doprowadzając do wielu schorzeń kończących się niedrożnością naczyń krwionośnych, w wyniku osadów miażdżycowych, czopowania naczyń i blokowania przepływu krwi na skutek zakrzepów (agregacja płytek krwi), a następnie zawałami, wylewami, żylakami. CHOROBY ŻYŁ Żylaki występują u 8% do 10% populacji ludzkiej. Stanowią one pojedyncze lub mnogie wzdęcia żył z jednoczesną niewydolnością zastawek żylnych wymuszających przepływ krwi w określonym kierunku ( ku prawemu przedsionkowi serca). Żylaki występują najczęściej w kończynach dolnych i w dolnej części tułowia. Sprzyja temu pozycja stojąca, która prowadzi do zastoju przepływu krwi, rozciągnięcia zastawek, braku lub osłabienia mięśni wspomagających odpływ krwi żylnej z obwodu krążenia dużego. Zmiany żylakowate manifestują się jako guzowatości podskórne. Przy dotyku jamistych tworów torbielowatych, można wyczuć stwardnienia jako współistnienie lub pozostałości przebytego zapalenia zakrzepowego żył, czyli zmiany żylakowate predysponują do zmian zapalno – zakrzepowych. Niewydolność krążenia oznacza sytuację, w której układ krążenia nie wypełnia należycie czynności fizjologicznych. Może ona wynikać z upośledzenia sprawności serca, określaną jako niewydolność sercowo - pochodną lub z niewydolności obwodowej, gdy przyczyna leży poza sercem. Wyróżnić możemy: Niewydolność ostrą krążenia charakteryzującą się osłabieniem, uczuciem duszności, postępującym bladnięciem, oblewaniem się zimnym potem, sinieniem na twarzy, przyśpieszeniem lub niemiarowością pracy serca (arytmia), słabo wyczuwalnym tętnem, Niewydolność przewlekłą krążenia skutkiem upośledzenia narządu krążenia, kiedy serce nie może przepompować odpowiedniej ilości krwi z układu żylnego do krążenia tętniczego. W konsekwencji wzrasta ciśnienie w układzie żylnym, zwiększa się przekrwienie bierne, czyli zastój krwi w poszczególnych narządach, skutkiem czego krew przepływa w zwolnionym tempie gdyż musi pokonać zwiększone opory w przepływie obwodowym. Niewydolność przewlekłą krążenia charakteryzują występujące obrzęki oraz duszności. Obrzęki dotyczą zazwyczaj kończyn dolnych na skutek długiego chodzenia i narastają w ciągu dnia, a znikają w ciągu nocy. Obrzęki mogą wystąpić także w okolicy krzyżowo – lędźwiowej lub też międzyłopatkowej na skutek długotrwałego leżenia na plecach. Obrzęki mają charakter ciastowaty. Duszności pochodzenia sercowego mają zazwyczaj charakter wdechowy i wynikają z powodu istniejącego zastoju krwi w płucach. Przy długotrwałej niewydolności przewlekłej krążenia pojawia się: szaro – sinawe zabarwienie skóry i widocznych błon śluzowych, pojawia się uporczywy kaszel z odpluwaniem wodnisto – śluzowych plwocin. Oddech staje się nieregularny (występują okresy bezdechu). Chorzy są coraz bardziej senni, majaczą i spać mogą jedynie w pozycji siedzącej. Jakie choroby żył występują najczęściej?
Powierzchowne położenie żylaków wywołuje zanik tkanki podskórnej i skóry. Skóra staje się tak cienka jak papier, dlatego nawet nie wielki uraz lub wzrost ciśnienia żylnego podczas zwiększonego wysiłku może spowodować pęknięcie żylaka wraz z cienką skórką, co w przypadku kończyn dolnych opuszczonych ku dołowi może doprowadzić do wykrwawienia się. Ponieważ zastawki żylne nie działają, nie można, więc liczyć na samoistne ustanie krwawienia i należy założyć na ranę opatrunek uciskowy.
Żylaki powodują również zmiany warunków krążenia w kończynach dolnych. Powstaje obrzęk w okolicy kostek a w następstwie zaburzeń odżywiania skóry i jej martwicy tworzą się trudno gojące owrzodzenia. Owrzodzenia (np. goleni) drążą w głąb wydzielając przykrą cuchnącą brudną wydzielinę.
W obrębie żylaków dochodzi nierzadko do stanów zapalnych i do powstania zakrzepów. We wczesnym stadium rozpowszechnione jest leczenie żył środkami prowadzącymi do zarastania rozszerzonych żył, które jednak powodują ujemne następstwa. Gdy żylaki są bardziej rozciągnięte należy wykonać zabieg chirurgiczny. Zalegająca krew tworzy zakrzepy najczęściej kończyn dolnych i odbytu.
Zwane hemoroidami. Jest to przerost i wypadanie splotów żylnych w okolicy odbytu i dolnej części odbytnicy. Na pojawienie się guzków krwawniczych wpływają czynniki: wrodzone predyspozycje, siedzący tryb życia, powtarzalne uporczywe zaparcia stolca, ciąża. Czynniki te utrudniają odpływ krwi żylnej i powodują powstanie guzków ułożonych dookoła otworu odbytowego. Guzki te wywołują pieczenie, świąd oraz krwawienia (zwłaszcza podczas oddawania stolca). Gdy w obrębie guzków tworzy się proces zapalny wskazane jest leżenie w łóżku, ewentualne okłady, czopki, nasiadówki oraz uregulowanie diety. Jak widać z powyższego, aby układ krążenia w żyłach funkcjonował prawidłowo:
Czynniki · zwiększające ryzyko powstania żylaków:
Czynniki zmniejszające ryzyko powstania żylaków
|
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|